Vlaming wint Nobelprijs

De Nobelprijs voor Natuurkunde 2026 werd toegekend aan Francis Halzen voor zijn beslissende bijdrage aan het IceCube Neutrino Observatory en de ontdekking van hoogenergetische neutrino’s van astrofysische oorsprong. Halzen werd geboren in Tienen, studeerde aan de KU Leuven en is daarmee de tweede Belg die deze prestigieuze onderscheiding voor natuurkunde ontvangt. (nobelprize.org), (en.wikipedia.org), (eoswetenschap.eu)

Neutrino’s zijn elementaire deeltjes die vaak “spookdeeltjes” worden genoemd. Ze bewegen vrijwel ongehinderd door materie, waardoor er elke seconde miljarden neutrino’s door ons lichaam vliegen zonder dat we dit merken. Om deze uiterst zeldzame interacties toch te kunnen waarnemen, bedacht Halzen eind jaren 1980 het idee om het heldere ijs van Antarctica als detector te gebruiken. (newscientist.nl)

Het resultaat is het IceCube Neutrino Observatory: een netwerk van duizenden lichtsensoren dat verspreid zit in een kubieke kilometer Antarctisch ijs. Wanneer een neutrino uitzonderlijk botst met een atoomkern in het ijs ontstaat een lichtflits die door deze sensoren wordt geregistreerd. Dankzij deze metingen konden wetenschappers voor het eerst hoogenergetische neutrino’s detecteren die afkomstig zijn van extreme gebeurtenissen in het heelal, zoals actieve sterrenstelsels en superzware zwarte gaten. Daarmee ontstond een volledig nieuw onderzoeksdomein: de neutrino-astronomie. (nobelprize.org), (icecube.wisc.edu), (newscientist.nl)